بيان ضرورت و معيارهاي ارزيابي در صفحات وب | بخش پایانی

Hamid2day · تاريخ عضويت: 09 Sep 2006 ارسالها: 1101

بخش پایانی

● قابليت دسترس پذيري
- دسترس پذيري در شبکه
دسترسي به منابع اطلاعاتي در اينترنت ممکن است به شيوه هاي مختلفي محدود شود(از جمله زبان منبع, نياز به ثبت نام, نياز به اثبات صلاحيت يا عضويت در يک سازمان خاص)(خادميان, 1382: 102) دسترس پذيري بزرگترين عاملي است که مراجعان کتابخانه ها را به پاي ميز کامپيوتر کشانده. محيط مجازي وب محدوديت زماني و مکاني کاربران را از ميان برداشته است و با ارائه انبوهي از اطلاعات آنان را در ظاهر از کتابخانه ها بي نياز ساخته است.

اما کاربران غالبا فراموش مي کنند که اغلب اطلاعات علمي و مستند در پايگاهها ارائه شده و دسترسي به آنها براي همه ممکن نيست.

از سويي کتابخانه ها و مراکز اطلاع رساني به طراحي وب سايتهاي خود پرداخته و دسترس پذيري اطلاعات را از طريق شبکه ها و پايگاههاي پيوسته نيز فراهم آورده اند.

حرکت به سوي شبکه ها و کتابخانه هاي مجازي است.

در چنين محيطي که کاربران در معرض انواع اطلاعات قرار گرفته اند و امکان استفاده از اطلاعات ضعيف تر به علت سهولت بازيابي و دسترس پذيري بيشتر وجود دارد بايد به کاربران آموخت که کتابخانه ها نيز دسترسي به برخي از منابع اطلاعاتي را فراهم نموده اند و معيارهاي ارزيابي منسجمي بر اين انتخابها و گزينش ها تاثير داشته است.

- دسترس پذيري در صفحات يا نحوه ارائه و نظم دهي اطلاعات در صفحه

نحوه ارائه اطلاعات در صفحات وب از اهميت فراواني برخوردار است.

نوع سازماندهي اطلاعات, تعريف پيوند هاي فرامتني, امکان استفاده از جستجو و مرور, ميزان تعامل با کاربر و کاربر مدار بودن, سرعت بارگذاري اطلاعات, قابل فهم و ساختارمند بودن ارائه و به بياني وجود سازماندهي در ارائه اطلاعات دسترسي پذيري را سهولت مي بخشد و کاربران را از سردرگمي مي رهاند.

نسبت به واژه هايي چون "links," "additional sites," "related links," etc. حساس باشيد.

پيوند ها را بررسي کنيد. ارائه ارجاعات کور، غير فعال و يا نامربوط از اعتبار اطلاعات ارائه شده مي کاهد(Barker,2004).

اين بخش از کار به امکانات تکنولوژيکي و مهارت در طراحي اين نظامها بستگي دارد و توجه به آن در ارزيابي صفحات وب از اهميت فراواني برخوردار است.

● قيمت

هزينه لازم براي دسترسي به اطلاعاتي يکي از مواردي است که به هنگام استفاده از اطلاعات بايد به آن توجه داشت. اطلاعات با ارزش پايگاههاي اطلاعاتي معتبر دنيا به صورت اشتراکي ارائه مي شوند.

گاهي استفاده از چکيده و اطلاعات کتابشناختي رايگان است اما براي دريافت متن کامل نياز به پرداخت وجه هستيد. در نتيجه شما بايد ارزش نسبي پرداخت هزينه ها را به محتوايي که دريافت خواهيد نمود تخمين زده و با اين ديد که ارزش اطلاعات به محتواي آنهاست تصميم گيري نماييد.

حرف آخر: نتيجه گيري و ارائه پيشنهادات

آنچه بيان شد ضرورت ارزيابي اطلاعات بازيابي شده در وب و گوشه اي از معيارهاي آن بود که تنها به عنوان الگويي بيان گرديد.

اين معيارها با توجه به نوع کاربران و هدف از جستجو اولويت مي يابند و لازم است به آنها تنها به ديد الگويي براي ارزيابي منتقدانه و هوشمندانه اطلاعات توجه شود.

کتابخانه ها و مراکز اطلاع رساني با ايجاد و تقويت مهارتهاي اطلاع يابي و تفکر انتقادي در کاربران به آنها مي آموزند که از ميان انبوه اطلاعات بازيابي شده گهر را از زباله تشخيص دهند و با استناد به منابع معتبر بر اعتبار فعاليتهاي تحقيقاتي خويش بيفزايند.

آموزش اين مهارتها در گرو برنامه ريزي اصولي و مناسب اين مراکز است.

کتابخانه ها و مراکز اطلاع رساني از طريق آموزشهاي مجازي و هدفمند قادر به ياري رساني به کاربران مي باشند و نبايد در عصر ديجيتال نقش تعليم دهندگي خويش را از ياد ببرند.

مهارتهاي اطلاع يابي و ايجاد تفکر انتقادي در کاربران کتابخانه از طرق مختلف انجام مي پذيرد از روشهاي معمول آن برگزاري کلاسهاي آموزشي حضوري، تهيه و توزيع بوشورهاي آموزشي و ارائه آموزشهاي مجازي در محيط وب است. ارائه اين آموزش ها مستلزم آن است

که کتابداران و اطلاع رسانان ابتدا خود به مهارت ارزيابي و قدرت تفکر انتقادي مجهز باشند. اميد آن است که با همت کتابداران و اطلاع رسانان در عصر ديجيتال کاربراني تربيت شوند که قدرت ارزيابي و تفکر انتقادي را به صورتي اصولي در خويش تقويت کرده باشند و در مفهوم کاربراني مستقل به بازيابي اطلاعات بپردازند.

جامعه اطلاعاتي زماني تحقق مي يابد که تک تک شهروندان به عنوان پاره هاي جامعه از ديدي تحليلي و منتقدانه برخوردار باشند و مبناي تصميم گيري هايشان اطلاعات صحيح و روزآمد باشد.

پایان
===================

نوشته: عاطفه شريف
دانشجوي کارشناسي ارشد کتابداري و اطلاع رساني دانشگاه تهران
-----------------------------------------------------------------------------
منابع :

منابع
حري، عباس (1382) .اطلاع رساني: نگرش ها و پژوهش ها. تهران: نشر کتابدار.

حسن زاده، محمد. "تعامل حرفه کتابداري و اطلاع رساني با فرايند جهاني شدن". [پيوسته] :
<http://www.hassanzadeh.netfirms.com/myart/globinfart.doc>

دياني، محمد حسين و عبدلاحميد معروف زاده (1370) .مباني مرجع: فنون و روشهاي پرسش کاوي و پاسخ يابي از منابع کتابخانه. مشهد: آستان قدس رضوي.

کوک, آليسون (1382). راهنماي يافتن اطلاعات با کيفيت در اينترنت. ترجمه مهدي خادميان.مشهد: چاپار.

لي، يان مال (1376) .اصول آموزش مهارتهاي اطلاع يابي. ترجمه فاطمه سبکروح و آذر عمراني. تهران: واژه پرداز.

Barker, Jon (2004) ”Finding Information on the Internet: A Tutorial University of California”. Available at: <http://www.lib.berkeley.edu/TeachingLib/Guides/Internet/Evaluate.html>

Case, Ronald. (2003) “Making Critical Thinking An Integral part of Electronic Research”.School Library in Canada.22(4). Available at: <http://search.epnet.com/login.aspx>

Engle, Micheal.(2004)"The Seven Steps of the Research Process”. Cornel University Library. Available at: <http://www.library.cornell.edu/olinuris/ref/research/skill1.htm%20-%20bibliog>

Smith, Alistair.(1997) "Criteria for evaluation of Internet Information Resource “The Public-Access Computer Systems Review. 8(3).
Available at:<http://www.vuw.ac.nz/staff/alastair_smith/evaln/index.htm>

Smith, Marshall L. (2001) “Critical Thinking and the Web”. Darlene Lynch and Robert F. Vernon, Journal of Social Work Education, 37(2): p381-387. Available at: <http://search.epnet.com/login.aspx>

Standler, Ronald B. (2004)“Evaluating Credibility of Information on the Internet” . Available at: <http://www.rbs0.com/credible.pdf>

Tilloston, Joy.(2003)”A Portrait of the Audience for Instruction in Web Searching: Result of a Survey Conducted at Tow Canadian Universities”. CJLIS/RCSIB .27(1): p3-24.

يادداشتها

[1] Tolpannan
[2] cyber treasure
[3] cyber trash
[4] Sponsor
[5] Assess Accuracy

لینک های سریع :

««بخش اول

»»بخش دوم